Sinh kế từ măng rừng

Sản vật gắn liền với văn hóa truyền thống

Sau những ngày mưa ở Ngọk Réo, núi rừng như căng tràn sức sống. Dưới lớp đất ẩm và những tầng lá mục, những búp măng non bắt đầu nhú lên. Từ tháng 6 đến tháng 10 hằng năm, đồng bào dân tộc Xơ Đăng nơi đây lại bước vào mùa hái măng.

Phụ nữ đeo gùi, men theo những lối đi vào rừng để hái những búp măng vừa độ. Những chuyến vào rừng như thế đã trở thành công việc quen thuộc của họ mỗi mùa mưa về.

Chị Y Kha, ở thôn Đăk Têng, xã Ngọk Réo chia sẻ, măng rừng đã gắn bó với đời sống của đồng bào Xơ Đăng mình qua nhiều thế hệ. Măng sau khi hái về được chế biến thành nhiều món ăn trong gia đình, một phần được phơi khô để dùng dần.

Đến ngày Tết hay khi làng tổ chức lễ hội, măng lại được mang ra chế biến, góp thêm hương vị thân quen trong những dịp sum họp của cộng đồng.

Gắn bó với núi rừng, đồng bào dân tộc Xơ Đăng đã tích lũy những kinh nghiệm riêng trong việc hái măng. Những người quen rừng biết nơi măng thường mọc, biết chọn những búp vừa độ và biết thời điểm thích hợp để thu hái. Những hiểu biết ấy được đúc kết từ thực tế và truyền lại cho lớp trẻ trong những chuyến cùng vào rừng.

Những năm gần đây, mùa măng ở Ngọk Réo còn mang đến thêm nguồn thu cho nhiều gia đình. Từ sản vật vốn có của núi rừng, người dân đang từng bước tạo nên sản phẩm mang nét riêng của địa phương.

Nâng giá trị măng rừng

Năm 2023, Hội LHPN xã Ngọk Réo thành lập tổ hợp tác sản xuất măng le với hơn 70 thành viên. Tổ hợp tác trở thành đầu mối thu mua măng tươi của người dân, đồng thời tổ chức sơ chế, chế biến và đóng gói sản phẩm. Qua chế biến, măng rừng được nâng thêm giá trị và có điều kiện tiếp cận thị trường rộng hơn.

Bà Nguyễn Thị Thu Hà - Chủ nhiệm Tổ hợp tác sản xuất măng le xã Ngọk Réo cho biết, để măng khô đảm bảo chất lượng thì khâu chọn nguyên liệu măng tươi rất quan trọng. Các công đoạn đều được thực hiện thủ công, từ sơ chế đến hoàn thiện sản phẩm.

Đặc biệt, tổ hợp tác không sử dụng hóa chất trong quá trình chế biến. Sản phẩm măng rừng đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao. Mỗi mùa măng, Tổ hợp tác sản xuất măng le xã Ngọk Réo đưa ra thị trường hơn 1 tấn sản phẩm. 

Đầu ra ổn định đã giúp cho người dân có thêm thu nhập. Chị Y Thi, thành viên tổ hợp tác cho biết, từ khi có đầu mối thu mua, gia đình chị có thêm một khoản thu nhập đáng kể mỗi mùa măng. Những ngày này, khi năm học mới bắt đầu, khoản tiền thu được từ những chuyến hái măng càng trở nên thiết thực. Chị có thêm điều kiện mua sách vở, quần áo cho các con. 

Bà Phan Thị Hiệp - Chủ tịch Hội LHPN xã Ngọk Réo chia sẻ, sản phẩm măng của tổ hợp tác hiện không chỉ được tiêu thụ trong nước mà đã được đưa sang Hàn Quốc và Canada thông qua các kênh kết nối. Hội LHPN xã cũng đang hướng đến việc đưa sản phẩm vào các siêu thị để mở rộng kênh tiêu thụ. Qua đó, măng rừng Ngọk Réo có thêm cơ hội tiếp cận thị trường và nâng cao giá trị.

Bao mùa măng đã đi qua trong đời sống của đồng bào dân tộc Xơ Đăng ở xã Ngọk Réo. Hương vị của núi rừng vẫn được gìn giữ qua năm tháng. Và hôm nay, từ những búp măng bình dị ấy, người dân có thêm sinh kế để nâng cao thu nhập, cải thiện cuộc sống.

Bài, ảnh: TẤT THÀNH