Đẩy mạnh khảo sát thị trường, tìm kiếm ngành nghề và mở rộng liên kết cho hợp tác xã

Học hỏi kinh nghiệm từ Đồng Tháp

Tại Đồng Tháp, Đoàn công tác tập trung khảo sát các mô hình hợp tác xã trong nông nghiệp, sản xuất hàng hóa, nông nghiệp xanh, sản phẩm OCOP, chế biến nông sản và liên kết chuỗi. Qua thực tế, Đoàn chú trọng nghiên cứu toàn bộ quá trình tạo ra giá trị của sản phẩm, từ vùng nguyên liệu, sản xuất, ứng dụng khoa học công nghệ đến sơ chế, chế biến, xây dựng thương hiệu và kết nối tiêu thụ.

Những kinh nghiệm về phát triển nông nghiệp xanh, nâng cao chất lượng, chế biến sâu và gắn sản xuất với thị trường được xác định là những nội dung có giá trị tham khảo đối với các hợp tác xã Quảng Ngãi, nhất là trong quá trình nâng cao giá trị sản phẩm và khả năng cạnh tranh.

Học tập mô hình trồng và xuất khẩu chanh không hạt đạt chuẩn GlobalGAP của HTX Dịch vụ Nông nghiệp Mỹ Long, xã Mỹ Hiệp, tỉnh Đồng Tháp

Kết nối phía Đông – phía Tây, phát huy lợi thế từng vùng

Tại khu vực phía Tây Quảng Ngãi, hoạt động khảo sát được đặt trong yêu cầu cụ thể hơn: tìm kiếm và phát huy lợi thế của từng vùng, tạo sự bổ trợ giữa các hợp tác xã phía Đông và phía Tây, qua đó mở rộng không gian liên kết trong tỉnh.

Nghiên cứu cách thức xây dựng thương hiệu, thiết kế bao bì, nhãn mác, quy cách đóng gói, tiêu chuẩn chất lượng và truy xuất nguồn gốc sản phẩm của HTX Sản xuất và Thương mại dịch vụ cung ứng dược liệu Thuận Tài

Một trọng tâm là nâng cấp sản phẩm theo hướng hàng hóa chất lượng cao. Đoàn nghiên cứu cách xây dựng thương hiệu, thiết kế bao bì, nhãn mác, quy cách đóng gói, tiêu chuẩn chất lượng và truy xuất nguồn gốc; đồng thời lựa chọn những sản phẩm có tiềm năng để tiếp cận các hoạt động xúc tiến thương mại, hội chợ, triển lãm, sàn thương mại điện tử và hệ thống phân phối của các hợp tác xã khu vực phía Đông.

Qua đó, hoạt động khảo sát từng bước chuyển thành kết nối cụ thể giữa sản xuất với thị trường, giữa các hợp tác xã với nhau và giữa các vùng sản xuất trong tỉnh. Đây cũng là cơ sở để Liên minh Hợp tác xã tỉnh nghiên cứu các chương trình hỗ trợ về xúc tiến thương mại, chuyển đổi số, thương mại điện tử, đào tạo nguồn nhân lực và phát triển chuỗi giá trị.

Tìm kiếm mô hình mới tại Điện Biên

Tại Điện Biên, Đoàn công tác mở rộng phạm vi khảo sát, tập trung tìm kiếm những mô hình có khả năng vận dụng, chuyển giao và nhân rộng phù hợp với điều kiện của Quảng Ngãi.

Các mô hình được khảo sát gồm lúa gạo chất lượng cao, nông nghiệp công nghệ cao, chế biến nông sản, dược liệu, ong mật, du lịch cộng đồng, sản phẩm OCOP và nghề truyền thống. Việc nghiên cứu được đặt trong mối liên hệ với điều kiện tự nhiên, vùng nguyên liệu, công nghệ, thị trường, nguồn nhân lực, vốn đầu tư và cơ chế hỗ trợ để đánh giá khả năng áp dụng tại Quảng Ngãi.

Mô hình chế biến sâu các sản phẩm từ ngô của HTX Tiến Đạt, tỉnh Điện Biên.

Điểm đáng chú ý là Đoàn tiếp cận các mô hình theo chuỗi giá trị, từ vùng nguyên liệu, sản xuất, thu mua, sơ chế, chế biến, đóng gói, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc đến xúc tiến thương mại và tiêu thụ sản phẩm. Qua khảo sát, nhiều kinh nghiệm được xem xét trong khả năng áp dụng đối với các sản phẩm thế mạnh của Quảng Ngãi như sâm Ngọc Linh, quế, chuối, dược liệu, hồ tiêu, mật ong, cà phê, sản phẩm thủ công truyền thống và sản phẩm OCOP.

Đặc biệt, chương trình khảo sát Điện Biên hướng đến xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ hỗ trợ phát triển hợp tác xã. Thông tin về mô hình tổ chức, sản phẩm, công nghệ, thiết bị, thị trường, nhu cầu hỗ trợ và khả năng liên kết được thu thập, phân loại để phục vụ công tác tham mưu chính sách, xây dựng chương trình hỗ trợ và lựa chọn mô hình phù hợp để nghiên cứu triển khai tại Quảng Ngãi.

Từ “đi học” đến “đi tìm cơ hội”

Ba chương trình khảo sát tại Đồng Tháp, khu vực phía Tây Quảng Ngãi và Điện Biên tuy khác nhau về địa bàn và nội dung, nhưng cùng hướng đến mục tiêu tìm kiếm những giá trị mới có thể tạo ra thay đổi thực chất cho hợp tác xã: từ ngành nghề, sản phẩm, phương thức tổ chức sản xuất đến đối tác tiêu thụ và mô hình liên kết có khả năng nhân rộng.

 Điểm đáng chú ý là phương thức hỗ trợ đang từng bước thay đổi. Thay vì chỉ tập trung hỗ trợ những gì hợp tác xã đang có, Liên minh Hợp tác xã tỉnh chủ động khảo sát nhu cầu, tìm kiếm những cơ hội phát triển mới và kết nối các nguồn lực phù hợp. Kết quả khảo sát được tiếp tục tổng hợp, đánh giá để phục vụ xúc tiến thương mại, phát triển sản phẩm, xây dựng thương hiệu, chuyển đổi số và hình thành các chuỗi liên kết tiêu thụ.

Hướng tới phương thức hỗ trợ HTX chủ động, thực chất

Đánh giá về hoạt động này, ông Hồ Quý Nhân, Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh Quảng Ngãi cho rằng giá trị của các chương trình khảo sát không nằm ở số lượng mô hình được tham quan, mà ở khả năng chuyển hóa kinh nghiệm thực tế thành giải pháp phù hợp cho hợp tác xã.

 “Điều Liên minh Hợp tác xã tỉnh Quảng Ngãi hướng đến không phải là tổ chức những chuyến đi đơn thuần để tham quan, học tập, mà phải biến kết quả khảo sát thành những cơ hội phát triển cụ thể cho hợp tác xã. Quan trọng là sau mỗi chương trình phải xác định được mô hình nào có thể nghiên cứu nhân rộng, sản phẩm nào có tiềm năng phát triển, đối tác nào có thể kết nối và HTX đang cần hỗ trợ ở khâu nào.”

Từ khảo sát thực tế đến kết nối, từ kết nối đến lựa chọn mô hình và xây dựng giải pháp hỗ trợ, hoạt động khảo sát đang từng bước được chuyển từ “đi học tập” sang “đi tìm cơ hội phát triển”. Mục tiêu cuối cùng là tạo ra những thay đổi cụ thể cho hợp tác xã: có thêm sản phẩm mới, nâng cao giá trị sản phẩm hiện có, mở rộng thị trường, tìm được đối tác liên kết và từng bước hình thành những chuỗi giá trị bền vững.