Chủ động từ cơ sở, khơi thông nguồn lực phát triển

Linh hoạt trong xúc tiến đầu tư, khai thác hiệu quả quỹ đất

Không thụ động chờ nhà đầu tư tìm đến, xã Tư Nghĩa chủ động xây dựng kế hoạch xúc tiến đầu tư, xác định lĩnh vực ưu tiên, chuẩn bị thông tin quy hoạch và trực tiếp kết nối doanh nghiệp. 

Cách làm này cho thấy sự chuyển biến trong phương thức hoạt động của chính quyền cấp xã theo mô hình mới, từ chờ đợi nguồn lực bên ngoài sang chủ động tìm kiếm đối tác, mở rộng cơ hội hợp tác và tạo động lực phát triển tại địa phương.

Cuối tháng 8/2026, xã Tư Nghĩa tổ chức hội nghị xúc tiến đầu tư với chủ đề “Tư Nghĩa - Kết nối đầu tư, kiến tạo phát triển”, giới thiệu 30 vị trí, dự án thuộc các lĩnh vực phát triển đô thị, thương mại - dịch vụ, logistics, hạ tầng, nông nghiệp công nghệ cao và du lịch.

Tại hội nghị, địa phương ký biên bản ghi nhớ hợp tác với 10 doanh nghiệp, tạo cơ hội để các bên tiếp tục trao đổi, khảo sát thực địa và nghiên cứu khả năng triển khai dự án.

Nếu trước đây hoạt động xúc tiến đầu tư chủ yếu gắn với cấp tỉnh và các cơ quan chuyên trách, thì nay Tư Nghĩa đã chủ động thực hiện nhiều khâu ngay từ cơ sở, từ xác định danh mục dự án, công khai thông tin quy hoạch đến mời gọi doanh nghiệp tìm hiểu cơ hội đầu tư.

Việc chính quyền trực tiếp kết nối với nhà đầu tư giúp địa phương nắm bắt nhu cầu của doanh nghiệp, giới thiệu những lợi thế sẵn có và trao đổi cụ thể về khả năng triển khai từng dự án.

Đồng chí Nguyễn Đăng Vinh - Bí thư Đảng ủy xã Tư Nghĩa cho rằng, đất đai đã được quy hoạch là nguồn lực quan trọng, nhưng giá trị của nguồn lực này phụ thuộc vào hiệu quả khai thác và sử dụng.

Vì vậy, địa phương chú trọng rà soát từng vị trí, công khai thông tin để doanh nghiệp có cơ sở nghiên cứu, đề xuất phương án đầu tư phù hợp. Các dự án được lựa chọn gắn với mục tiêu tạo việc làm, phát triển dịch vụ, tăng thu ngân sách, hoàn thiện hạ tầng và mang lại lợi ích thiết thực cho người dân.

Cùng với xúc tiến đầu tư, Tư Nghĩa xây dựng chính quyền phục vụ theo phương châm “5 chữ K”: Khoáng đạt trong tư duy; Kết nối trong hành động; Kiến tạo trong quản trị; Kịp thời trong giải quyết công việc; Khát vọng vươn lên. 

Địa phương chú trọng cải cách thủ tục hành chính, nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công khai thông tin quy hoạch và dự án; phối hợp giải quyết các vấn đề liên quan đến mặt bằng, hạ tầng, bảo đảm an ninh, trật tự, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư.

Ông Đỗ Ngọc Tây - Chủ tịch UBND xã Tư Nghĩa cho biết, địa phương mong muốn thu hút đầu tư để khai thác tiềm năng, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nhưng không thu hút đầu tư bằng mọi giá.

Tư Nghĩa ưu tiên những dự án có năng lực tài chính, khả năng triển khai thực chất, phù hợp với quy hoạch, sử dụng đất hiệu quả, có công nghệ và năng lực quản trị tốt; tạo việc làm, tăng nguồn thu, bảo vệ môi trường, cảnh quan và hài hòa lợi ích của Nhà nước, nhà đầu tư, người dân.

Trên cơ sở đó, địa phương chú trọng theo dõi tình trạng pháp lý, tiến độ chuẩn bị và triển khai dự án, cũng như hiệu quả sử dụng đất. Những trường hợp chậm tiến độ hoặc có dấu hiệu sử dụng đất không đúng mục đích được phối hợp kiểm tra, xử lý theo quy định, góp phần hạn chế lãng phí nguồn lực và nâng cao hiệu quả khai thác quỹ đất.

Mở hướng phát triển nông nghiệp hàng hóa

Địa hình có độ cao dao động từ khoảng 42 - 1.200m so với mực nước biển, cùng sự khác biệt về đất đai, khí hậu và nguồn nước tạo cho xã Sơn Tây Thượng nhiều tiểu vùng sinh thái.

Đây là điều kiện để địa phương phát triển đa dạng cây trồng, nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải xác định đúng cây trồng phù hợp với từng khu vực, tránh sản xuất manh mún, thiếu đầu ra ổn định.

Trên cơ sở những điều kiện sẵn có, xã Sơn Tây Thượng chủ động phối hợp với Trung tâm Ứng dụng khoa học và công nghệ tỉnh Quảng Ngãi khảo sát điều kiện đất đai, khí hậu, tìm kiếm đối tác và các đơn vị liên quan xây dựng bản đồ thổ nhưỡng, nông hóa.

Kết quả trên là cơ sở để địa phương đề xuất các vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa tập trung giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, gắn quy hoạch sản xuất với điều kiện tự nhiên và nhu cầu thị trường.

Cuối năm 2025, Công ty Tony Farm Đà Lạt (Lâm Đồng) bắt đầu hợp tác với địa phương. Trên diện tích hơn 5.000 mét vuông được bố trí để triển khai mô hình, doanh nghiệp xây dựng khu trồng chanh dây trình diễn rộng khoảng 2.000 mét vuông, kết hợp vườn ươm cây giống trong nhà lưới. Các loại cây được thử nghiệm, nhân giống gồm chanh dây, khoai lang Nhật và cà phê.

Điểm đáng chú ý là, doanh nghiệp không dừng ở việc đưa giống cây trồng vào địa phương, mà còn cử kỹ sư hướng dẫn kỹ thuật, liên kết sản xuất và ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm.

Mô hình bước đầu tạo việc làm cho khoảng 20 lao động địa phương, với mức công nhật từ 300 - 500 nghìn đồng/người. Giá cây giống cũng thấp hơn khoảng 20 - 30% so với thị trường, giúp người dân giảm chi phí khi bắt đầu sản xuất.

Từ mô hình ban đầu, diện tích chanh dây tại xã đã phát triển khoảng 15 héc ta, khoai lang Nhật hơn 10 héc ta và cà phê khoảng 20 héc ta. Những con số này cho thấy người dân từng bước tiếp cận các loại cây trồng mới, nhưng hiệu quả lâu dài vẫn phụ thuộc vào khả năng thích nghi với điều kiện địa phương, chất lượng sản phẩm và tính ổn định của thị trường tiêu thụ.

Gia đình ông Đinh Minh Tôn, ở thôn Nước Tang, xã Sơn Tây Thượng, là một trong những hộ tham gia trồng khoai lang Nhật. Với 1 héc ta đất sản xuất, ông Tôn tính toán nếu cây trồng đạt năng suất, được thu mua theo thỏa thuận và chi phí nằm trong dự kiến, lợi nhuận có thể đạt khoảng 50 triệu đồng/ha sau khi trừ chi phí. Thời gian một vụ chỉ khoảng 3,5 - 4 tháng, ngắn hơn nhiều so với chu kỳ trồng keo từ 3 - 4 năm.

Theo ông Tôn, việc có đơn vị hướng dẫn kỹ thuật, cung cấp giống và liên kết tiêu thụ giúp người dân có thêm cơ sở lựa chọn cây trồng, tính toán hiệu quả trước khi đầu tư sản xuất. Tuy vậy, để mở rộng diện tích, người dân cần tuân thủ quy trình kỹ thuật, theo dõi năng suất và hiệu quả thực tế, không chạy theo phong trào khi chưa nắm chắc đầu ra.

Ông Phạm Hồng Khuyến - Chủ tịch UBND xã Sơn Tây Thượng cho biết, địa phương xác định muốn thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp thì phải chủ động chuẩn bị những điều kiện cần thiết.

Trong đó, xã chú trọng kết nối giao thông đến vùng sản xuất, hệ thống thủy lợi, điện và các điều kiện phục vụ bảo quản, tiêu thụ nông sản; tranh thủ nguồn lực từ đầu tư công, các chương trình mục tiêu quốc gia và những nguồn vốn hợp pháp khác để từng bước hoàn thiện hạ tầng.

Ngoài ra, xã hỗ trợ người dân tiếp cận quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn, xây dựng mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và hình thành các vùng nguyên liệu phù hợp.

Theo ông Khuyến, doanh nghiệp có vai trò xác lập yêu cầu chất lượng, tổ chức tiêu thụ; người dân trực tiếp sản xuất, còn hợp tác xã và các tổ nhóm liên kết giúp tập hợp hộ trồng, thống nhất quy trình, tạo sản lượng ổn định. Chính quyền làm đầu mối kết nối, hỗ trợ tháo gỡ khó khăn để các bên cùng tham gia chuỗi sản xuất.

Một định hướng được Sơn Tây Thượng xác định là không thu hồi đất sản xuất của người dân để giao cho doanh nghiệp triển khai dự án quy mô lớn.

Thay vào đó, xã khuyến khích các hộ liên kết thành tổ hợp tác, hợp tác xã, tổ chức sản xuất theo vùng nguyên liệu trên cơ sở quy hoạch, hiện trạng sử dụng đất và kết quả khảo sát thổ nhưỡng, nông hóa.

Hướng đi này vừa tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng, vừa giúp người dân chủ động trên diện tích đất của mình, hạn chế tình trạng sản xuất phân tán, khó kiểm soát chất lượng.

“Muốn sản xuất có hiệu quả, người dân phải biết trồng cây gì, theo tiêu chuẩn nào và bán sản phẩm cho ai? Vì vậy, xã ưu tiên những mô hình phù hợp với điều kiện đất đai, có doanh nghiệp đồng hành và thị trường tiêu thụ rõ ràng, không phát triển theo phong trào”, ông Khuyến chia sẻ.

Sự chủ động trong kết nối doanh nghiệp, lựa chọn hướng phát triển và khai thác hiệu quả nguồn lực đang trở thành những điểm sáng trong hoạt động của chính quyền cơ sở. Từ những cách làm thiết thực, kỳ vọng các địa phương sẽ tạo thêm chuyển biến trong thu hút đầu tư, phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập người dân, góp phần khơi thông tiềm năng và tạo động lực tăng trưởng cho Quảng Ngãi.

Bài, ảnh: LINH ĐAN